0
Malwa czarna to jedna z tych roślin, które robią wrażenie samym kolorem. Jej ciemnopurpurowe, niemal czarne kwiaty wyglądają tak, jakby ktoś celowo malował ogród ciemnym atramentem. Podpowiem Ci, jak ją posadzić, czym karmić, przed czym chronić i do czego jeszcze można ją wykorzystać poza rabatą.
Malwa czarna to forma malwy różowej (Alcea rosea), która w handlu funkcjonuje pod nazwą ‘Nigra’. Malwa różowa występuje w wielu kolorach, nie tylko różowym; kwiaty malwy mogą mieć różne kolory, w tym różowy i żółty. Odmiana ‘Nigra’ wyróżnia się niemal czarnymi płatkami z jaśniejszym, kremowym lub żółtawym środkiem w odcieniach kremowym i żółtawym, co tworzy kontrast widoczny z kilku metrów.
Malwa czarna zazwyczaj jest rośliną dwuletnią. W pierwszym roku tworzy rozetę dużych, dłoniasto klapowanych liści. W drugim wyrasta wysoki, sztywny, owłosiony pęd z kłosowate kwiatostany. Malwy zakwitają w drugim roku po wysiewie, co należy pamiętać przy planowaniu rabaty.
Parametr | Wartość |
|---|---|
Wysokość | 150–250 cm |
Szerokość kępy | 40–60 cm |
Średnica kwiatu | 8–10 cm |
Termin kwitnienia | czerwiec–wrzesień |
Cykl życia | dwuletni / krótkowieczna bylina |
Roślina jest rośliną mrozoodporną w polskich warunkach (strefy 6–7). Dzięki samosiewowi malwa czarna w ogrodzie potrafi zachowywać się jak bylina, pojawiając się co roku w pobliżu roślin matecznych. Nie uciekła; po prostu sama sobie wybrała nowe miejsce.
Malwa czarna najlepiej rośnie w pełnym słońcu lub lekko zacienionym miejscu. W półcieniu jej kwiaty tracą intensywność barwy i roślina wydaje ich mniej. W cieniu; lepiej nawet nie próbować.
Malwy wymagają stanowiska słonecznego i osłoniętego od wiatru. Warto sadzić malwy od strony południowej lub zachodniej budynku, przy ścianie albo płocie. Silny wiatr łamie wysokie rośliny obładowane kwiatostanami. W miejscach narażonych na podmuchy paliki to konieczność, nie opcja.
Gleba dla malwy powinna być przepuszczalna i lekko kwaśna, o pH 6–7. Malwa czarna najlepiej rośnie w żyznej i przepuszczalnej glebie. Na glebach ciężkich dodaj piasek i kompost; na bardzo lekkich; glinę i kompost. Podłoże dla malwy powinno być lekko wilgotne, ale nie mokre. Przy zbyt mokrej glebie wczesną wiosną pojawiają się zgorzele szyjki korzeniowej.
Praktyczna wskazówka: przed założeniem rabaty przekop ziemię na szpadel, usuń chwasty wieloletnie i wymieszaj glebę z 3–5 kg dobrze rozłożonego kompostu na 1 m². Sadź malwy w przewiewnych miejscach, aby zapobiegać chorobom grzybowym.
Uprawa malwy czarnej wygląda podobnie niezależnie od tego, czy zakładasz rabatę w ogrodzie, czy małą plantację na surowiec zielarski. Różnica polega głównie na skali i sposobie zbioru.
Dwa główne sposoby to wysiew nasion bezpośrednio do gruntu i produkcja rozsady w multiplatach. Nasiona malwy wysiewa się od maja do lipca. Termin wysiewu na rozsadniku to maj–czerwiec, a sadzonki malwy przesadza się na miejsce stałe jesienią, we wrześniu, by rośliny zdążyły wytworzyć rozetę przed zimą.
Nasiona umieszcza się na głębokości około 2 cm. Malwy najlepiej sadzić w odstępach 30–60 cm, a między rzędami 60–80 cm. Sadzonki powinny być oddzielone o około 30–60 cm, by zapewnić dobrą wentylację.
Dla plantacji na surowiec orientacyjne dawki to ok. 2–3 kg nasion/ha przy produkcji rozsady i ok. 4–5 kg/ha przy siewie bezpośrednim (nasiona malwy mają ok. 170 sztuk na gram). Przed siewem warto zaprawić nasiona preparatem przeciw zgorzeli siewek. Po siewie utrzymuj podłoże lekko wilgotne.
W pierwszym roku pozwól roślinom utworzyć silną rozetę. Nie ścinaj pędów zbyt wcześnie. Zabezpiecz młode siewki przed ślimakami i przymrozkami (agrowłóknina lub niski tunel).
Malwa czarna potrzebuje umiarkowanego podlewania. Młode malwy potrzebują regularnego podlewania, a starsze radzą sobie w czasie krótkotrwałej suszy. Malwy należy podlewać regularnie, szczególnie w pierwszym roku; co 2–3 dni w okresach bez deszczu. Podlewanie malwy czarnej powinno odbywać się pod korzeń, unikając moczenia liści, bo wilgotne liście to zaproszenie dla grzybów.
Malwy nawozi się 1–2 razy w sezonie. Wczesną wiosną zastosuj dawkę startową kompostu lub nawozu wieloskładnikowego. Od maja do końca lipca dokarmiaj nawozem do roślin kwitnących co 3–4 tygodnie. Na plantacji; pełna dawka fosforu i potasu przed sadzeniem, a potem 1–2 dawki azotu.
Malwy wymagają podpor przy dużej wysokości ich pędów. Wysokie pędy malwy czarnej często wymagają palikowania, szczególnie w miejscach narażonych na wiatr. Podwiązuj do palików drewnianych lub metalowych. Przy odmianach o pełnych kwiatach, gdy ciężarem kwiatów obciążone kwiatostany pokładają się po deszczu, wsparcie jest obowiązkowe.
Obrywanie przekwitłych kwiatów przedłuża kwitnienie malwy i wspiera wytwarzanie nowych pąków. Na rabacie ozdobnej jesienią ściąć pędy do 10–15 cm nad ziemią. Przy uprawie na surowiec zielarski; pędy utrzymuje się do pełnego przekwitnięcia partii przeznaczonych na nasiona.
Rozmnażanie malwy odbywa się przede wszystkim z nasion. Malwy mogą rozmnażać się samoczynnie przez samosiew; wystarczy zostawić część przekwitłych pędów z torebkami nasiennymi. Wiosną selekcjonujesz najsilniejsze siewki i przesadzasz je. Rzadziej stosuje się podział starszych kęp (kwiecień–maj), głównie u odmian traktowanych jako roślina wieloletnia.
Należy pamiętać, że nasiona z samosiewu nie zawsze zachowują cechy odmianowe. Dla utrzymania jednolitej barwy malwy czarnej lepiej co kilka lat dosiewać nasiona malwy z zaufanego źródła.
Przykładowe odmiany malwy:
Malwa pełna osiąga wysokość do 3 m, a malwa szkocka dorasta do ponad 2 m. Malwa czarna dorasta do 1,5 m w mniej sprzyjających warunkach, a przy optymalnym stanowisku potrafi sięgnąć wyżej. Malwy należą do roślin, które w jednym pasie, zestawione w różnych kolorach; od niemal czarnych po kremowe; tworzą rabatę w stylu wiejskim nie do podrobienia.
Większość chorób malwy czarnej to choroby grzybowe. Rdza malwy (Puccinia malvacearum) jest najczęstszą chorobą tych roślin. Objawy rdzy to żółte i białe plamki na liściach od góry i rdzawobrązowe poduszeczki zarodników od spodu. Porażone liście zasychają przedwcześnie, a kwitnienie słabnie.
Profilaktyka: słoneczne stanowisko, niezagęszczone nasadzenia, podlewanie przy ziemi. W razie silnego porażenia preparatami grzybobójczymi zarejestrowanymi do roślin ozdobnych można ograniczyć rozwój choroby. Inne choroby to plamistości liści i mączniak prawdziwy, częste przy wilgotne lata i gęstych nasadzeniach. Porażone liście usuwaj i pal; nie kompostuj.
Główne szkodniki malwy:
Przy uprawie ekologicznej stosuj metody mechaniczne i biologiczne (żel z żelazofosfatem na ślimaki, napary z czosnku i pokrzywy). Jesienią koniecznie uprzątnij rabatę; usunięcie zeschniętych pędów i liści ogranicza zimowanie patogenów i szkodników.
Malwa czarna to roślina ozdobna, która sprawdza się jako tło dla rabat bylinowych. Jej kwiaty zestawione z kocimiętką, jeżówką, kosmosem czy ostróżkami tworzą kompozycję rodem ze starych angielskich ogrodów. Malwa ogrodowa to klasyka ogrodów w stylu wiejskim. Pożyteczne owady; pszczoły i trzmiele; chętnie odwiedzają jej kwiaty. Malwa figowa i malwa zwyczajna to pokrewne gatunki, ale ‘Nigra’ wyróżnia się kolorem na tle wszystkich roślin kwitnących.
Pędy malwy czarnej nadają się na kwiat cięty, ale wymagają wysokich wazonów. Trwałość w wazonie to średnio 2–3 dni; bukiety efektowne, lecz krótkotrwałe. Usuń dolne liście z odcinka zanurzonego w wodzie.
Zastosowanie malwy jako surowcem zielarskim jest szerokie. Suszone kwiaty malwy czarnej zawierają substancje śluzowe i antocyjany. Malwa ma silne działanie przeciwzapalne. Kwiaty malwy pomagają przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych. Napar z malwy działa osłonowo na błonę śluzową. Malwa różowa działa wykrztuśnie i moczopędnie. Jej kwiaty stanowią składnik herbatek ziołowych i syropów, a ciemny barwnik służy do naturalnego barwienia napojów i potraw. Świeże kwiaty mogą być jadalną dekoracją sałatek i ciast. Ekstrakty z malwy są składnikami kosmetyków nawilżających. Właściwości lecznicze malwy są cenione w tradycyjnym zielarstwie, ale przed stosowaniem intensywnych kuracji warto skonsultować się z lekarzem lub fitoterapeutą.
Nie do końca. Płatki ‘Nigra’ i podobnych odmian to w rzeczywistości bardzo ciemnopurpurowy burgund. W pełnym słońcu i w dużej masie wizualnie odbieramy je jako czarne, ale w zbliżeniu wyraźnie widać odcienie purpury i bordo. To wciąż jedna z najciemniejszych roślin, jakie możesz posadzić w ogrodzie.
Malwa czarna jest odporną rośliną i w większości regionów kraju (strefy 6–7) dobrze zimuje w gruncie, pod warunkiem że rośliny zdążą wytworzyć mocną rozetę przed zimą. W chłodniejszych rejonach (wschód, Suwałki, wyżej położone tereny) osłoń rozetę warstwą liści lub stroiszu.
Kwiaty zbiera się od czerwca do sierpnia, co 2–3 dni, w suche, słoneczne poranki po obeschnięciu rosy. Zrywaj kwiaty w pełni rozwinięte, jeszcze świeże, bez oznak więdnięcia. Termin kwitnienia w centralnej Polsce przypada najobficiej od lipca do września.
Tak, ale tylko w dużych donicach (minimum 40–50 cm głębokości) z dobrą warstwą drenażu. Potrzebujesz solidnej podpory i regularnego podlewania. Z doniczek rośliny rosną słabiej niż z gruntu. Uprawa w ogrodzie daje lepsze rezultaty.
Przy klasycznym siewie letnim (maj–lipiec) rośliny tworzą w pierwszym roku rozetę liści, a malwa kwitnie obficie w drugim roku, od czerwca do września. Malwy mogą kwitnąć od lipca do września. Niektóre rośliny utrzymują się 3–4 lata dzięki samosiewowi i odrastaniu z szyjki korzeniowej. Nowych pąków roślina nie wytwarza w nieskończoność; pod koniec sezonu kończy cykl.
U szeptuchy
Bo natura wie co robi.
