0
Letnie wieczory w swoim ogrodzie czy na balkonie potrafią zamienić się w walkę z brzęczącymi intruzami. Na szczęście zapach skutecznie odstrasza komary – wystarczy posadzić odpowiednie gatunki roślin, by stworzyć naturalną barierę zapachową wokół miejsc wypoczynku. Ogólnie rośliny z intensywnym zapachem skutecznie odstraszają komary i inne insekty, a jednocześnie pięknie wyglądają i nadają się do użytku kuchennego.
Komary i inne owady wybierają miejsca wilgotne, zacienione i blisko zbiorników stojącej wody – beczek na deszczówkę, oczek wodnych, a nawet kałuż w podstawkach pod donicami. Główne czynniki sprzyjające komarom to:
Część roślin i zapachów jest dla komarów nieprzyjemna – dzięki olejkom eterycznym tworzą naturalną, ciągłą barierę zapachową. Odpowiedni dobór roślin odstraszających komary warto połączyć z eliminacją miejsc rozrodu owadów.
Rośliny skutecznie odstraszają komary dzięki olejkom eterycznym o intensywnych zapachach, które znajdują się w liściach, łodygach i kwiatach. Komary i inne owady kierują się węchem – intensywny zapach lawendy, mięty, bazylii czy kocimiętki maskuje zapach człowieka lub działa na owady drażniąco. Intensywne zapachy roślin zakłócają receptory komarów, przez co człowiek staje się niewidzialny dla owadów. Rośliny uwalniają olejki eteryczne, które są wyczuwalne dla komarów z dużej odległości.
Rośliny odstraszające działają najlepiej sadzone w większych skupiskach – pas przy tarasie, obwódki rabat, skrzynki balkonowe. Dla zwiększenia efektu można lekko pocierać jej liście (np. mięty, pelargonii) – uwalnia to więcej olejków eterycznych na czas przebywania na świeżym powietrzu.
Poniżej znajdziesz listę 10–12 gatunków, które realnie odstraszają komary – zarówno rośliny ozdobne, jak i zioła. Przy każdym gatunku podaję wymagania uprawowe i wskazówki, gdzie go ustawić, by maksymalnie chronił przed owadami.
Lawenda wąskolistna to zimozielona krzewinka kwitnąca całe lato, dorastająca do 40–60 cm. Jej kwiaty i liście wydzielają intensywny zapach bogaty w linalol, który skutecznie odstrasza owady. Lawenda wąskolistna skutecznie odstrasza komary i kleszcze, a jednocześnie przyciąga pszczoły i motyle.
Wymagania: pełne słońce, przepuszczalne podłoże, raczej sucha gleba. Nie toleruje stagnującej wilgoci. Idealnie sprawdza się na stanowiskach słonecznych.
Zastosowanie: niskie żywopłoty przy tarasie, donice i skrzynki na balkonie, suszona lawenda jako środek na mole w szafach. Warto sadzić ją bezpośrednio wokół miejsc wypoczynku.
Pelargonia pachnąca (anginka, geranium) to roślina doniczkowa o cytrusowo-ziołowym aromacie. Pelargonia o intensywnym zapachu skutecznie działa odstraszająco na komary. Popularne typy to pelargonia cytrynowa i pelargonie bluszczolistne.
Wymagania: słonecznego stanowiska lub lekkiego półcienia, żyznej i przepuszczalnej gleby, umiarkowanego podlewania. Donice z pelargoniami ustawiaj w pobliżu stołu na balkonie, gdzie zwykle siadasz na letni wieczór. Jej zapach można wzmocnić, delikatnie pocierając liście i rozkładając je w miseczkach na stole.
Kocimiętka to bylina o srebrzystych liściach, dorastająca do 30–60 cm. Kocimiętka kwitnie od maja do września i odstrasza komary dzięki zawartości nepetalaktonu – substancji o udokumentowanym, silnym działaniu repelentnym. Kocimiętka zawiera nepetalakton, znany ze swojego silnego działania odstraszającego insekty – badania wykazały, że lotion z 6 % tego związku działał porównywalnie do 15 % DEET.
Wymagania: słoneczne stanowisko, przepuszczalnej gleby, tolerancja na suszę. Roślina jest miododajna, przyciąga pszczoły i motyle, ale często przyciąga koty, które lubią się w niej tarzać. Warto zasadzić ją w dłuższych pasach przy tarasie i w dużych doniczkach na balkonach.
Komarzyca to popularna jednoroczną roślinę balkonową o długich, zwisających pędach. Komarzyca wydziela zapach kamfory, który odstrasza komary – jej charakterystyczny zapach jest wyczuwalny nawet z kilku metrów.
Wymagania: półcień lub jasne miejsce bez ostrego południa, regularne podlewanie bez przelania, okresowe nawożenie. Sadzenie po kilka sztuk w jednej donicy tworzy gęstą, pachnącą kaskadę. Roztarcie liści przed wieczornym wypoczynkiem zwiększa ilość uwalnianych olejków. Popularna odmiana ‘Nico’ ma dekoracyjne liście w ciemniejszym odcieniu.
Bodziszek korzeniasty dorasta do 50 cm i tworzy rozrastające się, pachnące kępy kwitnące na różowo-fioletowo od czerwca do jesieni. Bodziszek korzeniasty ma zapach, który skutecznie odstrasza komary i inne owady, a roślina dobrze nadaje się na obrzeża tarasów.
Wymagania: stanowisko słoneczne lub półcieniste, gleba przeciętna, tolerancja suszy. Sadzenie w większych grupach wzmacnia efekt. Po przycięciu po pierwszym kwitnieniu często powtarza kwitnienie pod koniec lata.
Aksamitka to roślina jednoroczna o żółtych, pomarańczowych kwiatach, łatwa w uprawie. Aksamitka kwitnie przez całe lato i ma nieprzyjemny zapach dla komarów – ten specyficzny zapach liści i kwiatów odstrasza też nicienie glebowe i mszyce.
Wymagania: pełne słońce, przeciętna gleba, regularne podlewanie w upały. Część osób nie tolerują zapachu aksamitek, dlatego lepiej sadzić je jako obwódki rabat, nie bezpośrednio przy stole. Warto łączyć aksamitki z ziołami (bazylia, tymianek) dla mocniejszego efektu.
Surmia to drzewo o dużych, sercowatych liściach, kwitnące wczesnym latem. Jej liście i młode pędy zawierają olejki eteryczne, których nie lubią komary – w pobliżu dorosłego drzewa zwykle jest mniej insektów.
Wymagania: słoneczne stanowisko osłonięte od wiatru, żyzna gleba. Polecana dla większych ogrodów jako naturalny parasol nad leżakami czy huśtawką. Drzewo nie lubi przesadzania, dlatego miejsce sadzenia trzeba dobrze zaplanować.
Wiele popularnych ziół kuchennych jednocześnie odstrasza komary i meszki. Zioła możemy uprawiać w donicach na balkonie, w skrzynkach przy oknie kuchennym i w podwyższonych rabatach przy tarasie. Trawa cytrynowa zawiera cytronelol, skuteczny w odstraszaniu komarów, i stanowi doskonałe uzupełnienie kolekcji ziołowej. Poniżej najważniejsze gatunki.
Bazylia pospolita to roślina jednoroczna i roślina przyprawowa o wysokości 30–50 cm. Bazylia ma intensywny zapach, który odstrasza komary, muchy i inne owady latające.
Wymagania: słoneczne, ciepłe stanowisko, żyzne podłoże, regularne podlewanie. Doniczki z bazylią ustawiaj na parapecie kuchennym lub stole na balkonie. Im częściej przycinamy pędy, tym mocniej się krzewi i intensywniej pachnie.
Mięta pieprzowa i inne gatunki mięty to wieloletnie zioła szybko się rozrastające. Mięta skutecznie odstrasza komary i meszki dzięki swoim olejkom eterycznym – mentol i inne związki w liściach działają odstraszająco, a roztarte świeże liście wzmacniają efekt.
Wymagania: stanowisko słoneczne lub półcieniste, przepuszczalne podłoże, odpowiednia ilość wilgoci. W gruncie bywa ekspansywna – lepiej uprawiać ją w doniczkach na balkonie. Ma też liczne zastosowania kulinarne.
Koper włoski to roślina dwuletnia dorastająca do 1,5–2 m, z pierzastymi liśćmi i żółtymi baldachowatymi kwiatostanami. Koper włoski kwitnie od lipca do września, wydzielając intensywny, anyżowo-koperkowy zapach, który odstrasza komary.
Wymagania: stanowisko słoneczne, gleba żyzna, stale lekko wilgotna. Sadzenie go na tyłach rabat przy miejscu wypoczynku tworzy pachnącą zasłonę. Zasuszony koper włoski przydaje się do domowych saszetek zapachowych.
Melisa lekarska ma cytrynowy zapach, który odstrasza komary – wymaga stanowiska słonecznego i umiarkowanego podlewania. Rozmaryn lekarski to zimozielony półkrzew o intensywnym aromacie, który odstrasza komary i kleszcze; potrzebuje przepuszczalnego, raczej suchego podłoża. Tymianek pospolity to niska bylina idealną do sadzenia na obrzeżach donic. Te trzy zioła warto łączyć w jednej dużej skrzynce na balkonie – poza funkcją odstraszającą są cennymi przyprawami kuchennymi, mają też właściwości lecznicze.
Zamiast pojedynczej doniczki warto zaprojektować całą przestrzeń. Rośliny należy sadzić w pobliżu miejsc wypoczynku, aby skutecznie odstraszać komary – wokół stołu, huśtawki, leżaków i przy wejściach do domu. Sprawdzone pomysły:
Unikaj zbiorników ze stojącą wodą i bardzo gęstych, wilgotnych zarośli w pobliżu miejsc wypoczynku.
Rośliny odstraszające komary to naturalny sposób ochrony – pasywny i długotrwały, ale nie tak natychmiastowy jak chemiczne środki w sprayu. Najlepiej sprawdza się podejście łączone: rośliny pomogą jako baza ochrony na co dzień, a przy wyjazdach nad wodę – dodatkowo preparaty na skórę lub ubranie.
Proste uzupełnienia: świece z olejkiem lawendowym lub cytronelowym, moskitiery w oknach, kadzidła z ziół. Przy dzieciach i osobach wrażliwych warto priorytetowo sięgać po naturalny sposób – rośliny i olejki eteryczne w rozsądnych dawkach. Testuj różne odpowiednie gatunki roślin, bo poszczególne osoby mogą zauważać lepszy efekt po innych kombinacjach zapachów.
Komary i inne owady unikają intensywnych aromatów ziół i kwiatów, dlatego rośliny odstraszające komary tworzą naturalną i estetyczną „barierę zapachową”. Najważniejsze gatunki to lawenda wąskolistna, pelargonia pachnąca, kocimiętka, komarzyca, bazylia pospolita, mięta, melisa, koper włoski, rozmaryn lekarski, bodziszek korzeniasty, aksamitka i surmia.
Najlepszy efekt daje sadzenie ich w większych grupach bezpośrednio przy miejscach spędzania czasu na świeżym powietrzu. Stwórz własną kompozycję na balkon, taras czy w swoim ogrodzie – letnie wieczory bez ukąszeń są w zasięgu ręki.
Wiele roślin (lawenda, pelargonia, mięta, rozmaryn) działa na komary i inne owady: meszki, muchy, część moli, a niektóre na kleszcze. Lawenda i rozmaryn są polecane przeciw kleszczom, bazylia i mięta przeciw muchom, aksamitka przeciw mszycom. Wrotycz pospolity działa skutecznie przeciwko komarom i kleszczom, choć w uprawie wymaga ostrożności ze względu na właściwości drażniące.
Im bliżej, tym lepiej – najlepiej w promieniu 1–2 metrów od stołu czy leżaków. Na balkonie ustawiaj donice bezpośrednio przy balustradach, w ogrodzie twórz „obręcze” z roślin wokół tarasu. Przy wietrznej pogodzie zapach szybciej się rozprasza, więc warto sadzić więcej roślin o intensywnym aromacie.
Większość popularnych roślin (lawenda, bazylia, mięta, melisa, pelargonia, koper włoski) jest stosunkowo bezpieczna. Niektóre gatunki (ruta, wrotycz) mogą być drażniące lub toksyczne, dlatego przy małych dzieciach lepiej ich unikać. W przypadku zwierząt domowych zawsze sprawdź, czy dana roślina nie jest toksyczna – kocimiętka przyciąga koty, ale jest dla nich bezpieczna.
Tak – pelargonia pachnąca, bazylia, mięta, melisa, rozmaryn, a nawet miniaturowe formy lawendy świetnie radzą sobie na nasłonecznionym parapecie. Ustawiaj je przy uchylonych oknach, przez które wlatują komary. W pomieszczeniach zapewnij odpowiednią cyrkulację powietrza.
Zestaw minimum: jedna doniczka z lawendą wąskolistną, jedna z pelargonią pachnącą oraz ziołowa donica z mieszanką mięty i bazylii. Nawet na małym balkonie 2–3 większe pojemniki realnie ograniczą liczbę komarów. Przy ograniczonej przestrzeni stawiaj na rośliny o mocnym, charakterystycznym zapachu, łatwe w prowadzeniu jako roślina doniczkowa – chrzan pospolity natomiast lepiej zostawić do większych ogrodów.
